woensdag, 20 oktober 2010
Effectieve communicatie
Het lijkt alsof veel mensen niet meer effectief kunnen communiceren. Pogingen om met elkaar in gesprek te komen verzanden in wat mededelingen over en weer. Soms mondt een poging om in gesprek te komen uit in een ‘welles-nietes-spel’; een touwtrekkerij over woorden. Het lijkt wel of mensen geen moeite meer doen om de juiste woorden te vinden, om (echt) te luisteren. Een gesprek verzandt dan in een ‘discussie’. Het komt dan vaak niet tot een echt gesprek.
We kunnen goed duidelijk maken wat we niet willen. Hoe lastig is het om duidelijk te maken wat we wel willen. We zijn meer en meer gewend geraakt om het negatieve te benadrukken. En dat kleurt onze hele communicatie met de medemens. De aandacht voor het negatieve heeft niet alleen invloed op ons taalgebruik, maar ook op de hersenen en het hart. Tijdens een ‘discussie’ kunnen de emoties hoog oplopen. De hartslag versnelt en de hersenen schakelen over op de automatische piloot; het emotionele brein neemt het geheel over van het cognitieve brein. Door deze fysiologische ontregeling wordt alleen nog maar gedacht in termen van ‘aanvallen en verdedigen’. Er wordt niet meer gezocht naar oplossingen of antwoorden die de rust zouden kunnen herstellen.
Er zijn vier houdingen die er voor zorgen dat we uit een relatie niet krijgen wat we willen. Toch bedienen we over het algemeen als eerste één van die houdingen in onze (gespreks-) relaties.
1. Kritiek
Kritiek uitoefenen in plaats van een klacht voorleggen of een verzoek doen;
2. Sarcastische en sceptische opmerkingen
Deze opmerkingen kunnen als grappig worden opgevat, maar dienen om de ander te kwetsen;
3. Tegenaanval
Tijdens een tegenaanval is het de bedoeling om de ander het zwijgen op te leggen.
In het ergste geval door een fysieke klap;
4. Terugtrekking
Hierbij wordt de ander volledig genegeerd en gewacht ‘tot het weer over gaat’.
De reactie van de genegeerde is over het algemeen harder praten tot schreeuwen, rondvliegende
borden en erger.
Effectieve communicatie is gestoeld op vijf pijlers, noem het voorwaarden, welke uitnodigen tot een echte communicatie van hart tot hart. Zo leren we onszelf helder en integer uit te drukken, terwijl we tegelijk anderen met respect en begrip tegemoet treden.
• Juiste persoon en juiste reden
Overtuigt u zich ervan dat wat u wilt zeggen ook tegen de juiste persoon is.
Dat deze persoon de oorsprong van het probleem is en dat hij/zij in staat is het op te lossen.
• Plaats en tijd
Zorgt u er voor dat het gesprek op een veilige plaats en onder vier ogen plaats heeft.
Voelt u zich gestrest of gejaagd, stel het gesprek liever even uit. Kies een plaats en tijd
waarop u rustig kunt praten en u er zeker van bent dat de ander aandacht en tijd voor u heeft.
• Vriendelijke benadering
Het doel van communicatie is om de ander te bereiken. Dit lukt het best met een open
vriendelijke benadering. Dit opent de oren van de ander. De eenvoudigste manier om de aandacht
van de ander te trekken is het noemen van zijn of haar naam.
• Objectief gedrag
Het benoemen van een klacht of ongenoegen dient een beschrijving te zijn van wat u aan gedrag
ziet en hoort zonder een moreel oordeel.
• Emotie
Nadat u de feiten zonder waardeoordeel heeft beschreven geeft u aan welke emotie u
hebt ondervonden. Begin de zin met ‘ik voelde me….’ of ‘ik vond dat…..’.
• Teleurgestelde verwachtingen
Een van de oorzaken van een klacht of ongenoegen is een teleurgestelde verwachting.
Aangezien de ander uw verwachtingen niet kan raden, dient u duidelijk te maken in welke
verwachting u teleurgesteld bent. Dit raakt uw diepere emotionele behoefte waar de
ander rekening mee kan houden, als deze bij hem of haar bekend is.
- Geschreven door Ton van de Berg op 20/10 om 10:25 AM
- Coaching & Counseling •